Het wilde westen in jouw gewas

De menselijke darmflora wordt ook wel het ‘tweede menselijk genoom’ genoemd. Een eerste schatting suggereerden dat er tien keer zoveel bacteriële cellen in ons darmstelsel zitten, dan dat wij zelf menselijke cellen hebben! Dit getal is inmiddels iets naar beneden bijgedraaid, maar het wordt algemeen erkend dat de darmflora die wij allen met ons meedragen van onmetelijk belang is voor onze gezondheid en gemoedstoestand. In onze darmen vindt een complex ecosysteem plaats. Eenieder die weleens een lange antibioticakuur heeft doorstaan kan ook de fragiliteit van dit ecosysteem onderstrepen. We hebben die bacteriën nodig. Voor van alles.

Planten ook. Maar neen, planten hebben geen darmstelsel. Of toch wel een beetje…? Eigenlijk dragen planten hun ‘darmflora’ aan de buitenkant. Op hun wortels, op hun bladen, zelf op hun zaden, zit een dikke complexe laag van duizenden verschillende bacteriën, schimmels en andere micro-organismen, die samen het microbioom van een plant vormen. Er zijn natuurlijk genoeg bekende plantenziekten die veroorzaakt worden door bacteriën en schimmels, maar het merendeel van de bewoners in het planten-microbioom zijn goedaardig. Ze doen jouw gewas geen kwaad, en kunnen zelfs essentiële functies hebben die helpen bij de stikstof voorziening of bescherming tegen schadelijke micro-organismen.

Maar zwart-wit zijn deze relaties tussen microbioom-bewoner en gastheer zeker niet. Een onschuldige bacterie in een gezonde plant, kan omslaan tot een helper in nood als er hommeles is. Maar zo’n bacterie zou ook zomaar een opportunistische pathogeen kunnen worden; een kwaadaardige bacterie die de plant ziek maakt als deze even zijn dekking heeft laten vallen. Ik vind dat spanningsveld erg interessant. Zoals in de film ‘The Good, the Bad and the Ugly’, zo zie ik de verschillende microben in een planten microbioom een beetje. En het zijn vooral die lelijkerds; die microben die soms slecht zijn en soms goed, die een plant volgens mij een hoop energie kunnen kosten. Niet te vertrouwen, die lui!

Ken je de term ‘frenemies’? Het is een verbastering van het Engelse ‘friend’ en ‘enemy’. Wij mensen hebben moeite met frenemies. Als een vriend je vraagt of je mee wilt lunchen, is je antwoord makkelijk; ‘Ja joh, gezellig!’. Als een ‘vijand’ je vraagt te lunchen is je antwoord ook makkelijk; Nee joh, bekijk het maar’. Het zijn die frenemies; die ambivalente relaties die je kan hebben, die voor keuzestress zorgen. Je gaat smoesjes verzinnen, of je gaat strategische afwegingen maken. Een mens doet er goed aan om zo weinig mogelijk ambivalente relaties in zijn leven te hebben. Weg met de frenemy!

Wat moet een plant met al die frenemies in zijn microbioom? Ze allemaal wegsturen is geen optie, je laat immers een gat over waar alle andere opportunistische microben van zullen profiteren. Een plant doet er goed aan om coulant om te gaan met het Wilde Westen dat plaats vindt in zijn microbioom. Laten ‘The Good, the Bad and the Ugly’ het onder elkaar maar uitvechten. Hoe diverser het microbioom, hoe gezonder jouw gewas in je kas!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *